پیراسته فر

علمی،تحقیقی و تحلیلی

پیراسته فر

علمی،تحقیقی و تحلیلی

روضه رسول الله(مسجدالنبی) کجاست؟قبرحضرت زهرا

شیخ طوسی: قبر فاطمه را در خانه پیامبر میتوانی زیارت کنی و برخی او را مدفون در خودِخانهِ فاطمه میدانند، این دو قول به هم نزدیکند اما روایت دفن فاطمه در بقیع غیرمحتمل است.

درباره مدفن حضرت فاطمه زهرا(س)۴ نظروجوددارد.
حضرت فاطمه زهرا (س) به حضرت علی (ع) سفارش کرد که قبرش را پنهان سازد تا دلیل و شاهدی بر ظلم های روا شده بر او باقی گذارد. آن حضرت نیز فاطمه را شبانه دفن کرد و موضع قبرش را پنهان ساخت.
بر اساس وصیّت حضرت فاطمه که قبرشان مخفی بماند ،همسرش(علی بن ابی طالب ) فاطمه را در تاریکی شب به خاک سپرد و قبرش را مخفی نمود و برای اینکه دشمنان نتوانند موضع حقیقی قبر را تشخیص دهند صورت چهل قبر تازه در بقیع احداث کرد گمان برندکه درآنجا واقع شده است.

حضرت علی (ع) و فرزندان حضرت زهرا نیز در مورد اخفاء قبر حاضر نشدند مکان دفن رااعلام کنندبلکه اقداماتی کردند درمفقودالاثربودن مزارش.

۱. برخی معتقدندحضرت فاطمه زهرا(س) در روضه رسول خدا دفن است.

مجلسی،مؤالف بحارالانوار(متوفی ۱۱۱۰ قمری) از محمد بن همام نقل کرده که وی گفت: علی، فاطمه را در روضه پییمبر مدفون ساخت، فضه، روایت کرد: در روضه پیامبر بر فاطمه نماز خواندند و او‌‌ همان جا دفن شد.
شیخ طوسی(متوفی ۴۱۳ قمری): از جمله شواهدی که می‌توان برای این احتمال مدفن درروضه رسول الله(ص) اقامه کرد، حدیثی است ازپیامبر که فرمود: «بین قبر من و منبرم، روضه‌ای از روضه‌های بهشت وجود دارد».

«خانه فاطمه در مجاورت روضه پیامبر قرار داشت»
۲. برخی معتقدند:« فاطمه را در خانه‌اش دفن کردند» که قرائن و روایات زیادی این قول را تأیید می‌کند؛ از جمله اینکه حضرت علی پس از دفن بدن فاطمه، از جای برخاست و رو به قبر پیامبر گفت: «درود من و دخترت بر تو باد‌ ای فرستاده خدا که اکنون دخترت در جوار تو فرود آمده است».

شیخ صدوق(متوفی ۳۸۱ قمری) نوشت: برایم ثابت شده که فاطمه را در خانه‌اش به خاک سپرده‌اند و پس از آنکه مسجدالنبی را توسعه دادند، قبر آن بانو در مسجد واقع شد.

ازاستوانه رو به روی باب جبرئیل تا پشت خظیره مرقد نبوی8 أساطین فی الروضة الشریفة - جریدة الوطن السعودیة

مؤلف من لایحضره الفقیه درادامه نوشت:من سالی که به سفر حج رفتم، در مدینه رو به سوی خانه فاطمه ـ که «از استوانه رو به روی باب جبرئیل تا پشت خظیره مرقد نبوی» است ـ کردم و در آنجا زیارت فاطمه را به جای آوردم.

 الحظیرة المخمّس(حصار پنج ضلعی)

سید محسن امین عاملی(متوفی ۱۳۷۱ق‌) نوشته است: حضرت فاطمه در خانه‌اش به خاک سپرده شد و این قول به صواب نزدیکتر است.

شیخ طوسی : قبر فاطمه را در خانه پیامبر میتوانی زیارت کنی و برخی او را مدفون در خودِخانهِ فاطمه میدانند، این دو قول از نظر من، به هم نزدیکند و بهتر است حضرت فاطمه در هر دو مکان زیارت شوند، ولی روایت دفن فاطمه در بقیع غیرمحتمل است.

۳. برخی مزارفاطمه را در بقیع می‌دانند؛ از جمله علی بن عیسی اربلی (متوفی ۶۹۲ق) در کشف الغمه و سیدمرتضی در عیون المعجزات. اهل سنت نیز بر این باورند. آنان مزاری را که در کنار مرقد چهار امام قرار دارد، مدفن فاطمه زهرا می دانند(بنظرنگارنده این سطورآن ۴۰ قبرجعلی که امیرالمؤمنین برای فاطمه دربقیع ساخت موجب این اشتباه شده است)

۴. عده‌ای چون ابن سعد، صاحب طبقات، نوشته اند که فاطمه در خانه عقیل دفن شده ‌است. 
مدفن فاطمه (سلام الله علیها)در خانه فاطمه واقع در مسجد النبی قرار دارد و دارای طاقچه فاطمه و ضریحی در پشت طاقچه است که مردم آن را مزار فاطمه دختررسول الله(ص) می دانند.

توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:این تخلیصی بودازدیدگاه ها واقول درموضوع «مزارفاطمه زهراسلام الله علیها»باتصاویری که ازمنابع مختلف اخذکرده ام.

روضه رسول الله کجاست؟

عده‌ای معتقدند حضرت فاطمه زهرا (س) در محل «روضه» دفن شده است، نظرتان چیست؟

آیت الله نجمی :می‌گویند «روضه» آن بخش از مسجد النبی است که میان منبر و خانه پیامبر قرار گرفته است.

الحجرة النبویة

اصطلاح «روضه»(مدینه) و نامگذاری آن مکان مقدس به این اسم، برگرفته از گفتار رسول خداست که فرمود: «ما بی بیتی و منبری روضة من ریاض الجنة» یعنی بین خانه و منبرم، باغی از باغ‌های بهشت است.

محدوده روضه نزد شیعه با محدوده روضه در نظر اهل سنت متفاوت است.

به نظر ما، روضه از دیوار محراب مسجد النبی (ص) در جنوب ـ که امروزه با نرده‌های فلزی مشخص است ـ آغاز و در شمال به چهارمین ستون منتهی می‌شود. یعنی

یک ستون بیشتر از آنچه اهل سنت می‌گویند

و حد دوم آن در شرق داخل بیت پیامبر (ص) و بیت فاطمه زهرا (س) است و در سمت غرب محاذی منبر شریف است.

زائران حج تمتع، فقط یک‌بار روضه منوره حرم نبوی را زیارت می‌کنند

منظور از روضه چیست؟

اگر مرادتان محدوده‌ای است که شیعه معتقد است و بیت حضرت زهرا را نیز شامل می‌شود؟

باید عرض کنم مساله دفن شدن آن بزرگوار در روضه (به این معنا) در واقع مکمل روایاتی خواهد بود که با صراحت دلالت دارند بر اینکه پیکر آن بانو در داخل بیت خویش به خاک سپرده شده است.

از نظر شیعه، «روضه» دارای مفهوم وسیعتر بوده و شامل بیت پیامبر و حضرت فاطمه (س) نیز می‌شود.

اما اگر مراد از روضه تنها فاصله بیت و منبر باشد علاوه بر اینکه دلیلی بر مدفون بودن حضرت زهرا سلام الله علیها در آنجا وجود ندارد.

اگر پیکر حضرت زهرا (س) در روضه (به این معنا) دفن شده باشد، اشکال فقهی نیز بر آن متوجه آن خواهد شد !

چرا که از نظر شرع، دفن شدن جنازه ـ متعلق به هر کسی که باشد ـ در مسجد و محلی که برای عبادت مسلمانان وقف شده است مجوز شرعی ندارد و لااقل مکروه است، و ائمه هدی (ع) بیشتر از هر کس، احکام الهی را مراعات می‌کردند.

طبق این تحلیل، چگونه جسد مطهر حضرت زهرا (س) در «روضه»، که حساس‌ترین جای مسجد پیامبر (ص) است، دفن شده است؟ و اگر چنین امری جایز بود، پیکر پاک رسول خدا (ص) بر این کار، اولی و سزاوارتر بود.

پس جمع‌بندی بحث این شد که حضرت زهرا داخل خانه خود، مدفون است و احتمالات دیگر بسیار بسیار ضعیف است؟

ـ بله از مجموع ادله و شواهد به دست می‌آید که قبر مطهر حضرت زهرا (س) در بیت خود و در کنار مسجد رسول خدا (ص) است.

اگر حضرت زهرا (س) در خانه خود مدفون است پس جریان تشییع جنازه، تابوت و .... چگونه توجیه می‌شود؟ چون به هر حال تابوتی برای حضرت ساختند و ایشان را مخفیانه تشییع کردند.

ـ حضرت زهرا، دو خانه داشته‌اند. خانه اول کنار مسجد پیامبر بود و خانه دوم نزدیک بقیع بود.

حوادث مهم تاریخی هم بیشتر در خانه دوم اتفاق افتاده است که از جمله یورش به خانه حضرت زهرا (س) و آتش زدن آن، دوران نقاهت ایشان، ملاقات‌ها و حوادثی که در ایام نقاهت حضرت زهرا (س) اتفاق افتاده در خانه دوم بوده است. لذا مراسم تجهیز و تشییع آن بانوی مکرمه، مربوط به منزل دوم بوده و از آنجا به سمت منزل اول تشییع شده و در منزل اول کنار مسجد دفن شده است.

پس با این بیان، اشکالی که برخی وارد کرده‌اند (چگونه خانه حضرت زهرا (س) را سوزاندند در حالی که منزل ایشان، کنار مسجدالنبی بود و سقف مسجد و قبر رسول خدا (ص) از شاخه های قابل اشتعال بود، لذا اگر آن خانه را می‌سوزاندند همه مسجد آتش می‌گرفت) حل می شود‌؟

ـ بله، این حادثه در بیت دوم امیرالمؤمنین (ع) اتفاق افتاده نه بیت اول که کنار مسجد بود و اینطور اشکال‌ها برای از بین بردن حوادث مهم آن زمان است.

عده‌ای معتقدند که؛ وهابی‌ها می‌خواهند قبر حضرت را مشخص جلوه دهند و اصرار دارند که حضرت زهرا (س) در بقیع، دفن شده و لذا قبر فاطمه بنت اسد را قبر حضرت زهرا معرفی می‌کنند. نظرتان چیست؟

ـ تحریف این واقعیت و اصرار و تلاش نویسندگان آنها، در طول تاریخ وجود داشته است. حکومت‌ها در طول تاریخ با معرفی قبر حضرت زهرا (س) در داخل حرم ائمه بقیع، می‌خواستند فشار عقیدتی و سیاسی را از خود دور کنند. همه اینها در راستای سر پوش گذاشتن به ایراد و انتقادی است که در طول تاریخ از سوی پیروان مکتب اهل بیت (ع) به خط فکری مخالفان اهل بیت (ع) از لحاظ مخفی بودن قبر یگانه یادگار رسول خدا (ص) مطرح شده است.

به همین جهت، حکومت‌ها مجبور بودند به هر عنوانی که شده قبری برای فاطمه دختر رسول خدا (ص) معرفی کنند، لذا در طول تاریخ و حتی در دوران حکومت سعودی‌ها کتیبه‌هایی در حرم ائمه بقیع، مبنی بر واقع شدن قبر فاطمه زهرا (س) در این محل، نصب شد و در این راستا برای فاطمه بنت اسد مدفن‌هایی غیر از این مدفن اصلی معرفی کردند.

همه این تلاش‌ها به خاطر این است که سوال بزرگ تاریخ را از بین ببرند که چه شرایطی اتفاق افتاد که قبر فاطمه زهرا (س) دختر پیامبر اکرم (ص) مخفی ماند. و این هشداری جدی برای حقیقت‌طلبان است!

علت اینکه امامان بعدها محل دفن را فرموده اند چه بوده است؟ ‌آیا منافاتی با مخفی ماندن ندارد؟

ـ خیر، اوایل باید مخفی می‌ماند، چون اوضاع و شرایط بسیار بد بود اما بعدها این شرایط حساس و سخت از بین رفت لذا اظهار کردند که در خانه خود مدفون شده است. سؤال تاریخی همچنان نیز باقی است که چرا و به چه علت در آن زمان قبر شریف ایشان مخفی ماند‌؟!
این مطلب درباره قبر شریف حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام نیز هست، قبر ایشان نیز بعدها(بعدازیک قرن) معلوم شد.

نظر علمای معروف شیعه در این باره چیست؟

ـ مرحوم شیخ صدوق پس از نقل اختلاف در محل دفن آن حضرت می‌گوید عده‌ای از محدثین روایاتی را نقل کرده‌اند که دلالت دارد بر اینکه آن حضرت داخل خانه‌اش به خاک سپرده شده است، سپس می گوید: «و هذا هو الصحیح عندی» یعنی به نظر من هم این قول صحیح است.


شیخ طوسی هم این نظر را دارد. وی می‌گوید بهترین قول‌ها این است که حضرت زهرا (س) داخل خانه‌اش یا در روضه دفن شده است.


مرحوم طبرسی نیز معتقد است که قول کسانی که می‌گویند مدفن حضرت، در بقیع است، قول بعیدی است و دو قول دیگر که داخل خانه‌اش و یا در« روضه نبوی»(مدینه) دفن شده است صحیح به نظر می‌رسد.
علامه مجلسی هم می‌فرماید: همانگونه که در کتاب مزار بیان کرده‌ایم، اصح اقوال این است که آن حضرت داخل خانه‌اش دفن شده است.


همچنین« علامه حسن زاده آملی» که خود از صاحبدلان است، می نویسد: بعضی از صاحبدلان به طریق خاصی از علم جفر، سؤال طرح کرده‌اند که «یا علیم، قبر فاطمه زهرا (س) در کجای مدینه است؟» جواب گرفته‌اند که: «جای قبر، خانه شفیع جمیع امت است

آیا حضرت‌عالی، همین نظر را دارید؟

بله، یک خاطره‌ای از «شیخ محمد علی عمری»(رهبر شیعیان -مدینه-حجاز) که اخیراً از دنیا رفت برایتان بگویم. در ماه رمضان سال ۱۳۲۶ (مهر ۱۲۸۷) در مدینه منوره با ایشان ملاقات داشتم، ضمن مطالب سودمند درباره قبر شریف حضرت زهرا فرمودند: قبر آن حضرت مسلماً داخل بیت خودش است و زمانی که ما کودک بودیم، قبر آن حضرت مشخص بود و ارتفاع آن به یک متر می‌رسید، ایشان اشاره کرد به عصایی که در دست من بود و گفت: تقریبا به ارتفاع عصای شما بود.

آیا شواهد و قرائن دیگری مبنی بر دفن شدن حضرت فاطمه زهرا (س) در خانه خود وجود دارد؟

ـ تردیدی نیست که دفن شدن در کنار قبر پیامبر اکرم (ص) برای هر مسلمانی بزرگترین افتخار دنیوی و عالی ترین مقام معنوی است. شما ببینید طبق همین اصل، سران سقیفه با بهره‌گیری از شرایط موجود و بدون اذن، توانستند کنار حضرت رسول (ص) دفن شوند.
باز بر همین اصل بود که امام مجتبی (ع) وصیت کرد که در صورت امکان در کنار تربت جد بزرگوارش رسول اکرم (ص) دفن شود ولی با اجبار و اکراه مانع شدند.
در مورد حضرت زهرا (س) افزون بر آنچه گفته شد، وجود ارتباط خاص معنوی و روحانی متقابل و عاطفه و محبت غیر قابل وصف بین رسول خدا (ص) و ایشان، و با توجه به اینکه هیچ مانعی از دفن شدن آن حضرت در داخل خانه‌اش متصور نیست، چگونه می‌توان قبول کرد که حضرت فاطمه (س) راضی شود در جایی غیر از خانه خودش و غیر از جوار پدر بزرگوارش دفن شود؟!

نظر علمای اهل تسنن در باره مدفن حضرت زهرا (س)چیست؟

علمای اهل سنت در باره مدفن حضرت زهرا (س) سه قول آورده‌اند: یکی داخل بیت خود ایشان. این قول را ابن‌شیبه از قدیمی‌ترین مورخان آورده است و مدینه‌شناس مشهور یعنی عبدالعزیز نقل می‌کند که وی می‌گفت: حضرت فاطمه (س) داخل خانه‌اش دفن شده است.
قول دیگر آنها این است که حضرت، در بقیع دفن شده است البته در تعیین محل دقیق آن اختلاف نظر دارند.
قول سوم آنها این است که داخل حرم ائمه بقیع دفن شده است. این قول را می‌توان قول مشهور میان علمای اهل سنت دانست. دلیل طرفداران این قول وصیت امام حسن مجتبی (ع) است که فرمود: «ادفنونی عند قبر امی فاطمه» مرا کنار قبر مادرم فاطمه(س)به خاک بسپارید.

مراد این روایت چیست؟

در عین اینکه اصل وصیت امام مجتبی (ع) از نظر تاریخی مورد تایید است اما منظور امام حسن مجتبی (ع) از جمله «امی فاطمه» مادر بزرگش «فاطمه بنت اسد» است نه مادرش حضرت زهرا (س) چون اطلاق کلمه «ام» به مادر بزرگ، یک اطلاق شایع و گسترده است.
شاهدش اینکه ابن‌حبان از بزرگترین محدثان و علمای اهل سنت در قرن چهارم در مورد قبر امام مجتبی (ع) می‌نویسد: حسن بن علی (ع) در کنار قبر مادر بزرگش فاطمه بنت اسد، دفن شده است.منبع:اردیبهشت ۱۳۹۰فارس

آیت الله محمدصادق نجمی

توضیحات مدیریت سایت-پیراسته فر:این قسمتی ازمصاحبه خبرگزاری فارس با یکی ازمحققین« آیت‌الله محمد صادق نجمی »بااندکی جابجایی -ویرایش-

«آیت‌الله محمدصادق نجمی» در سال ۱۳۱۵ در روستای هریس از توابع شبستر متولد و در سال ۱۳۳۲ وارد حوزه علمیه قم شد. وی مدت ۲۸ سال علوم متداول در حوزه علمیه را نزد اساتید و مراجع بزرگی مانند آیات عظام محقق داماد، حاج شیخ مرتضی حائری و گلپایگانی فرا گرفت./وفات ۲۵ شهریور ۱۳۹۰